ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΙΔΗΨΟΥ

Το νόμισμα των Αιδηψίων

Το αρχαίο νόμισμα των Αιδηψίων

Το Κύμα

Είναι μια εξέδρα ξύλινη, σε αρκετό μήκος και πλάτος ανάλογο. Μια εξέδρα ξύλινη, θεμελιωμένη στη θάλασσα εμπρός από το παραδοσιακό ξενοδοχείο «ΙΣΤΙΑΙΑ», με κολόνες «εξοπλισμένου σκυροδέματος», ύψους της και 1/2 η διάσταση. Κολόνες στέρεες, σίδερο και τσιμέντο και ιδιαίτερα «κομψές». Αλλωστε και την ξύλινη εξέδρα που στηρίζουν τη χαρακτηρίζει κι αυτή μια ιδιαίτερη χάρη. Μια εξέδρα ζωτική λοιπόν και που την στηρίζουν «κομψές», τσιμεντένιες κολόνες. Το πρώτο στοιχείο.

Είναι το θεμέλιο!

Και από πάνω της υψώνεται μια οκτάγωνη υαλόφρακτη αίθουσα. Δίπλα της και αριστερά υπερυψωμένη μια μικρότερη εξέδρα 2x2 και πάνω της στηρίζεται ένας στύλος σιδεροκατασκευής l/2mxl/2m πλάτος με χιαστή και ευθείες σιδεριές που καταλήγει σ' ένα φωτιστικό σε εικόνα φάρου.

Αριστερότερα, μία πάλι με σιδηροκατασκευή σκάλα που οδηγεί στο επίπεδο της θάλασσας.

Ολόγυρα από την υαλόφραχτη αίθουσα μια βεράντα την περιβάλλει, και την εξέδρα την αγκαλιάζει προστατευτικό κάγκελο, με ξύλινη κουπαστή.

Τα χρώματα δένουν αρμονικά με το θαλάσσιο χώρο.

Είναι το «ΚΥΜΑ».

Μια κατασκευή που συνδυάζει τη γραφικότητα της εικόνας και μια ομορφιά απέριττη. Η άνετη πρόσβαση στο χώρο προσφέρει τεράστιες δυνατότητες σ' αυτόν.

Είναι (ήταν) σημείο αναφοράς για την Αιδηψό, όπως λειτούργησε ο χώρος.

Είναι το «ΚΥΜΑ».

Λειτούργησε σαν χώρος διασκέδασης, σύμφωνα με το πρότυπο κάθε περιόδου. Σταθερό στοιχείο λειτουργίας του «ΤΟ ΚΑΦΕΖΑΧΑΡΟΠΛΑΣΤΕΙΟ».

Την περίοδο των πρώτων χρόνων λειτουργίας του και ιδιαίτερα λίγα χρόνια πριν το '40 και την περίοδο του καλοκαιριού, άρχισε να διασκεδάζει τους θαμώνες του το «ΚΥΜΑ». Ιστορείται ότι τον χώρο γέμισε με τις μελωδίες του και ο ΕΝΤ BIANCO με την ορχήστρα του.

Αυτές είναι κάποιες στιγμές αναφοράς που με ιδιαίτερη αίγλη αγκαλιάζουν το«ΚΥΜΑ». Σκέψου ο ΕΝΤ BIANCO με την ορχήστρα του να παιανίζει στην εξέδρα στο «ΚΥΜΑ».

Αργεντίνικες μελωδίες. Όμορφες στιγμές. Για μερικούς μια ιδιαίτερη ανάμνηση, για άλλους άγνωστες ή ξεχασμένες.

Ύστερα η κατοχή. Ο χώρος ερημώθηκε. Αλλωστε τι μπορούσε να προσφέρει; Ούτε έναν απλό καφέ. Ερημώθηκε. Κάποιοι νοσταλγοί έμειναν να στεγάζουν την αγωνία τους. Αγωνίες, πίνοντας έναν καφέ ελληνικής παραγωγής ή από ρεβίθι ή από κριθάρι. Και φυσικά σκέτο, χωρίς ζάχαρη. Η ζάχαρη απλό είδος, υπό εξαφάνιση εκείνο τον καιρό. Και ήταν ακόμη το «ΤΣΙΠΟΥΡΟ» με μεζέ τον «ΓΑΥΡΟ». Προϊόντα της περιοχής. Η θάλασσα και τ' αμπέλια. Σε κάποια τραπέζια, στον υαλόφρακτο χώρο, κάποιοι ξεχνιόντουσαν παίζοντας ξερή, ή πρέφα, ή τις κούπες.

Μια χρονιά, ακόμα κατοχή, το καλοκαίρι του '42, αν θυμάμαι καλά, η Αιδηψός ζωντάνεψε. Δέχτηκε όπως εκείνα τα χρόνια, για «μπάνια». Ήτανε λένε πελάτες από την περιοχή της Φθιώτιδας πολλοί, παραγωγοί σιταριού και φυσικά οικονομική επιφάνεια. Είχανε λοιπόν την δυνατότητα να παραθερίσουν και η Αιδηψός κοντά τους, τους κέρδισε. Το «ΚΥΜΑ» εκείνο το καλοκαίρι γνώρισε ώρες πάλι χαράς και κεφιού. Αγκάλιασε και δέχτηκε τον κόσμο και στη σκιά του, τους στέγασε. Τελείωσε η οδυνηρή περίοδος της κατοχής.

Ξανάρθαν τα χρόνια που πάλι ελεύθεροι έπρεπε να ξαναχτίσουμε ότι είχε καταστραφεί για μια νέα πορεία δημιουργίας.

Το «ΚΥΜΑ», - στόχος καινούργιας περιπέτειας. Νέοι ενοικιαστές. Ο Μιχάλης, ο αδελφός του ο Γιώργος.

Το τσίπουρο βέβαια συνέχισε να προσφέρεται. Φυσικά έγινε πιο πλούσιος ο μεζές. Την ελιά την συντροφεύει τώρα και ο γαύρος, βέβαια και η γαρίδα, το σαγανάκι.

Όμως η μεγάλη αλλαγή είναι μια ΦΙΡΜΑ. Το ΟΥΖΟ 12 είναι λένε γεγονός ιδιαίτερης σημασίας. Το ΟΥΖΟ 12 προσφέρθηκε για πρώτη φορά στο καταναλωτικό κοινό στην εξέδρα στο «ΚΥΜΑ». Συγχρόνως ήρθαν και τα γλυκά του κουταλιού, τα γλυκά του ταψιού. Οι καφέδες ξεχάστηκαν οι κατοχικοί. Τώρα καφές ΛΟΥΜΙΔΗ και ύστερα ο καφές BRAVO. Όλες αυτές οι φίρμες μπήκαν βέβαια στην αγορά της Αιδηψού όταν ο Μπάρμπα-Γιάννης ο καφές (Πεσματζόγλου) και ο Μπάρμπα-Γιάννης ο Μουσμούζης, σταμάτησαν να προμηθεύουν από τα καφεκοπτεία τους την αγορά.

Λοιπόν καφές σε φλιτζάνι χοντρό, σκέτος ελαφρύς ή βαρύς γλυκός. Και ο Γιώργος πάντοτε πρόθυμος να εξυπηρετεί και να εκτελεί την επιθυμία του κάθε πελάτη. Βέβαια αυτές οι εικόνες, καφέδες, τσίπουρο, γλυκά ταψιού, ήτανε τώρα πλέον το σκηνικό του μαγαζιού. Το ΚΥΜΑ έπαιζε απλό ρόλο. Τα τραπέζια στο στεγασμένο χώρο καλύφτηκαν με πράσινη τσόχα, πολλαπλασιάστηκαν, έγιναν στρογγυλά, ειδική παραγγελία καρέκλες με μαλακά επιστρωμένα. Να κάθονται ξεκούραστα οι πελάτες.

Και αυτοί οι πελάτες δεν ήταν όποιοι κι όποιοι. Ήτανε οι ΠΑΙΧΤΕΣ. Το ΚΟΥΝ - ΚΑΝ, η μπιρίμπα και κάπου - κάπου η πόκα. Οι μεγάλες ώρες για το χώρο.

Το καλοκαίρι ιδιαίτερα με ανοιχτά τα παράθυρα.

Τα τραπέζια γύρω - γύρω τα πλαισίωναν παίχτες και από τα δύο φύλα και κάθε ηλικίας.

Μυσταγωγία!! Κανείς δε μιλούσε ή λίγες κουβέντες. Βέβαια υπήρχαν και στιγμές κάποιας έντασης. Τότε ο διάλογος γινότανε σε έντονο ύφος. Δεν κρατούσε πολύ.

Είπαμε ΜΥΣΤΑΓΩΓΙΑ! Και ο ΜΥΣΤΗΣ του χώρου ο Μιχάλης.

Μια ιστορία ζωής και ο Μιχάλης είναι αξεπέραστος ΤΥΠΟΣ, το ξαναλέω, αξεπέραστος στο ρόλο του.

Ο Μιχάλης γλεντζές, καλοπροαίρετος, ειρηνοποιός, εξυπηρετούσε φίλους και φίλους, με κάθε τρόπο. Φυσικά και ιδιαίτερα στο γυναικείο φύλο και κουβαρντάς.

ΠΡΕΠΕΙ! ΠΡΕΠΕΙ! Το ΚΥΜΑ να σωθεί.

Και ύστερα να ξαναλειτουργήσει σαν κάποια εστία... .. ίσως και αναμνήσεων.
Γιάννης Καραντζής

ΠΗΓΗ: Βόρεια Εύβοια

Ηλεκτροκίνητον αρτοποιείο στη Αιδηψό

... και μια πρόταση για το χωριό Αιδηψός

Στον κεντρικό δρόμο της Αιδηψού που οδηγεί στην Γουργουβίτσα υπάρχει ένα παλιό κτίριο. Πάνω στην είσοδο και σε περίοπτη θέση υπάρχει η ταμπέλα της επιχείρησης: ΗΛΕΚΤΡΟΚΙΝΗΤΟΝ ΑΡΤΟΠΟΙΕΙΟΝ.

Ρωτήσαμε τους κατοίκους της γειτονιάς και μας είπαν ότι παλιότερα το ζυμάρι το ζύμωναν με τα πόδια και με γαλότσες. Αλλωστε στα Λουτρά της Αιδηψού η ζήτηση σε ψωμί το καλοκαίρι ήταν πολύ μεγάλη. Έτσι το ηλεκτροκίνητον της εποχής αρτοποιείο μπορούσε άνετα να αντεπεξέλθει στις ανάγκες της εποχής για ψωμί και επιπλέον; Οι γαλότσες και τα ιδρωμένα πόδια τέλος. Ποιος λοιπόν δεν θα προτιμούσε το Ηλεκτροκίνητον Αρτοποιείον;

Το χωριό όπως το λένε οι Αιδηψιώτες μετά από μια σύντομη περιήγηση στις γραφικές του γειτονιές ανακαλύψαμε ότι έχει ακόμη πλούσιο λαογραφικό υλικό, παλιά κτίρια, εκκλησιές πανάρχαιες, έχει κρατήσει κάτι από την τοπικότητά της στοιχείο απαραίτητο για τον τουρίστα που θέλει να δει και κάτι άλλο εκτός από τις πολυκατοικίες και τις πέρκουλες της παραλίας, τα φασφουτάδικα και την τσιμεντοποίηση.

Πρότασή μας: Το χωριό Αιδηψός προσφέρεται για την δημιουργία Λαογραφικού Μουσείου και την ταυτόχρονη λειτουργία με στέκι για καφέ και ντόπια γλυκίσματα. Κτίρια παλιά με αυλή μπροστά υπάρχουν άφθονα. Επίσης αντί ο Δήμος να τσιμεντώνει τους δρόμους ας τους πλακοστρώσει και να κάνει προέκταση στο μονοπάτι που υπάρχει παράλληλα με το ποταμάκι, και οδηγεί στον παλιό νερόμυλο. Να κάνει δηλαδή διαδρομές πλακόστρωτες στο παλιό τμήμα του χωριού. Επίσης να ξεκινήσει εκστρατεία ενημέρωσης για την διατήρηση της παλιάς αρχιτεκτονικής των κτιρίων. Επιπλέον ας πάει κάποιος να βρει ένα ιδιωτικό γραφείο που ασχολείται με αναπαλαιώσεις κτιρίων για να δοθούν κίνητρα στους πολίτες που τα κατέχουν.

Ως πότε ο τουρίστας θα αρκείται στα ζεστά μπάνια και στο δωμάτιο με κλιματισμό. Η ανάπτυξη του τουρισμού έρχεται και από μικρές αλλά πολλές δράσεις. Δεν χρειάζονται μεγάλες χρηματοδοτήσεις. Όραμα χρειάζεται. Το όνομα της Λουτρόπολης το παραλάβαμε δεν το έφτιαξε η γενιά μας. Για να το διατηρήσουμε πρέπει να κάνουμε κάτι. Εκτός κι αν ισχύει για μας το ρητό "τα μεταξωτά βρακιά θέλουν επιδέξιους κώλους".

ΠΗΓΗ: Βόρεια Εύβοια

ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΣΕ ΕΥΒΟΙΑ ΚΑΙ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΤΑ ΝΕΑ", 18 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2008

ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ - ΗΛΙΑ

ΠΗΓΗ: ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ "ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΒΟΙΑ", ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2008

ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΑΠΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ

ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙ ΑΠΟ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΔΕΥΤΕΡΟ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ, ΤΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΧΑΧΛΙΔΗ, ΠΟΥ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΑΙΔΗΨΟ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΔΙΩΓΜΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ. Δυστυχώς, δεν διασώθηκαν τα γράμματα "Α" και "Β".

ΛΟΥΤΡΑ ΑΙΔΗΨΟΥ

Παραμένει άγνωστο το πότε και από ποιους κτίστηκε, το βέβαιο είναι ότι τα θερμά νερά της ήταν γνωστά πριν από τον 4^ο π.Χ. αιώνα, αφού σύμφωνα με τις περιγραφές του Στράβωνα, ονομαζόταν «Θερμά Ηρακλέους». Αναφέρεται στην μυθολογία, ότι η θεά Αθηνά, ζήτησε από τον Ήφαιστο να δώσει τα θερμά νερά στην περιοχή ώστε εκείνη να τα χαρίσει στον Ηρακλή.

Την υδροθεραπεία ως μέθοδο ίασης πολλών ασθενειών, εισήγαγε ο Ιπποκράτης στα μέσα του 5^ου αιώνα. Η καινοτομία αυτή, υπήρξε πολύ επιτυχής και τα Ασκληπιεία μετατρέπονται σε κανονικά ιατρεία, όπου η Λουτροθεραπεία ασκείται με σύστημα και μέθοδο, και καθιερώνεται ως βασική σχεδόν ανάγκη υγιών και μη. Το αποκορύφωμα της δόξας της το γνωρίζει στα χρόνια της Ρωμαϊκής κυριαρχίας. Ο Πλούταρχος στο βιβλίο του «Βίος Σύλλα» αναφέρεται διεξοδικά, τόσο στις φυσικές καλλονές και στην πλουσιότατη χλωρίδα και πανίδα της περιοχής της Αιδηψού, όσο και στα ονομαστά συμπόσια, που σχεδόν πάντοτε συνοδεύουν τη λουτροθεραπεία. Εκεί, παράλληλα με την παράθεση εξαιρετικής ποιότητας και μεγάλης ποικιλίας εδεσμάτων, οι λουόμενοι είχαν την ευκαιρία να απολαύσουν και την πνευματική τροφή που πρόσφεραν οι ολονύκτιες συζητήσεις.

Δεν αργεί όμως να διαστρεβλωθεί ο ρόλος της υδροθεραπείας, όπως εξάλλου συνέβη και με τους περισσότερους τομείς του τρόπου ζωής των Ρωμαίων. Οι χώροι των λουτρών μετατρέπονται σε χώρους οργίων και ακολασίας, πράγμα που οδήγησε με την επικράτηση του Χριστιανισμού σ΄έναν αμείλικτο διωγμό εναντίον όλων των λουτροθεραπευτηρίων.΄Ετσι, για πολύ καιρό οι λουτροπόλεις, όπως η Αιδηψός θεωρούνται καταραμένες και ερημώνουν. Με την πάροδο του χρόνου και την άμβλυνση των παθών ,ο ίδιος ο Χριστιανισμός αναγνωρίζει την αξία της υδροθεραπείας. Πολλές μονές ιδρύονται κοντά σε λουτροπόλεις και επικρατεί μάλιστα η άποψη ότι το νερό ξεπλένει τα αμαρτήματα. Ο Μεσαίωνας και η Τουρκοκρατία δεν μας δίνουν στοιχεία ανάπτυξης ή παρακμής ενώ οι ιστορικές αναφορές αρχίζουν από το 1835 οπότε και έγινε η απελευθέρωση από τους Τούρκους.

Στο τέλος του 19^ου αιώνα το ανεξάρτητο Ελληνικό κράτος ξεκινά την πορεία ανασυγκρότησής του και φυσικά την ίδια πορεία ακολουθούν και τα Λουτρά της Αιδηψού.Το ρυμοτομικό σχέδιο της καινούριας πόλης ανατέθηκε σε Βαυαρούς επιστήμονες και έγινε με πρωτοβουλία της Βασίλισσας Όλγας, σύμφωνα με τα σύγχρονα πρότυπα και το πρώτο Ελληνικό δείγμα πολεοδόμησης ,που ήταν η γειτονική της Λουτρόπολης πόλη των Ωρεών, που είχε αναλάβει η προκάτοχός της , Βασίλισσα Αμαλία. Η Βασίλισσα Όλγα σύζυγος του Βασιλιά Γεώργιου του Α΄ είχε ιδιαίτερη αδυναμία στην πόλη, όπου και ίδρυσε το ομώνυμό της ορφανοτροφείο εκείνη την εποχή, φιλοξενήθηκε δε το 1907 για κάποιο χρονικό διάστημα στο ξενοδοχείο «ΘΕΡΜΑΙ ΣΥΛΛΑ». Η τουριστική ανασυγκρότηση αρχίζει ουσιαστικά το 1896 όταν ο μεγαλοϊδιοκτήτης Ερρίκος Τομπάζης κτίζει το πρώτο σύγχρονο ξενοδοχειακό συγκρότημα, το ΘΕΡΜΑΙ ΣΥΛΛΑ.

Με το ξεκίνημα του 20^ου αιώνα τα ξενοδοχεία αρχίζουν να κτίζονται το ένα μετά το άλλο «ΗΡΑΚΛΕΙΟ», «ΣΤΑΔΙΟΝ», «ΑΙ ΠΗΓΑΙ», «ΑΙΓΛΗ», «ΑΥΡΑ», «ΑΚΤΗ» και «ΙΣΤΙΑΙΑ» είναι μερικά από αυτά. Συγχρόνως δημιουργούνται ιδιωτικά υδροθεραπευτήρια για να καλύψουν τις ανάγκες των λουομένων καθώς και πολυτελή εστιατόρια και ταβέρνες, κέντρα διασκεδάσεως με ζωντανή μουσική και φημισμένα ορχηστρικά συγκροτήματα. Η λουτρόπολη της εποχής εκείνης είναι το σημαντικότερο κέντρο εσωτερικού και εξωτερικού τουρισμού. Επώνυμοι εφοπλιστές, βιομήχανοι, πολιτικοί, καλλιτέχνες και πνευματικοί άνθρωποι, περνούν στιγμές ξεκούρασης και ξεγνοιασιάς και η λουτρόπολη γίνεται γνωστή πέρα από τα Ελλαδικά σύνορα. Η φήμη της είναι χαρακτηριστική την Belle Epoque. Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο Κωστής Παλαμάς ,η μεγάλη Μαρίκα Κοτοπούλη ήσαν μερικοί από τους επιφανείς επισκέπτες της.

Από το 1912 μεταφέρεται στα Λουτρά η έδρα του Δήμου και με τη συμβολή των προσφύγων της Μικράς Ασίας που έφθασαν μετά το ΄22,δίνεται νέα ώθηση στην ανάπτυξη της πόλης στους τομείς της αλιείας, της γεωργίας και του εμπορίου. Στην περίοδο της Γερμανικής κατοχής τα κοσμοπολίτικα λουτρά στέκονται τυχερά .Ο κατοχικός στρατός χρησιμοποιεί τα ξενοδοχειακά συγκροτήματα ως καταλύματα για την υποδοχή τραυματιών και έτσι γλιτώνουν την καταστροφή.

Μεταπολεμικά δεν αργούν να γίνουν και πάλι πόλος έλξης χιλιάδων επισκεπτών. Αυτή τη φορά από την ακμάζουσα Αίγυπτο, την Κύπρο, την Ευρώπη και την Αμερική, άνθρωποι της πολιτικής, της τέχνης και του πλούτου όπως ο Τσώρτσιλ, ο Ωνάσης ,η Μαρία Κάλλας ,η Γκρέτα Γκάρμπο, ο Ομάρ Σαρίφ, ο Κώστας Βάρναλης περνούν ευχάριστες ώρες διαμονής και διασκέδασης , ενώ ο Μενέλαος Λουντέμης στην εφηβεία του, γράφει το έργο του «Καληνύχτα Ζωή» εργαζόμενος ως σερβιτόρος. Ο Δημήτρης Ψαθάς και ο Φωκίωνας Δημητριάδης διασκεδάζουν πειράζοντας ο ένας τον άλλο στον κήπο της Αίγλης λίγο αργότερα.

Πριν το 1959 η πρόσβαση στη Λουτρόπολη ήταν αρκετά δύσκολη. ΄Επρεπε από την Αθήνα να φτάσεις με τραίνο κυρίως στη Χαλκίδα και από εκεί με πλοίο στα Λουτρά. Λόγω έλλειψης κατάλληλης προβλήτας, το πλοίο αγκυροβολούσε στ΄ανοιχτά και οι επιβάτες με τις αποσκευές τους έφταναν με βάρκες στην παραλία. Από το τέλος της δεκαετίας του ΄50 που έγινε η σύνδεση με πορθμειακή γραμμή, στη θέση Αρκίτσα του νομού Φθιώτιδας, η πρόσβαση έγινε πολύ εύκολη. Έτσι δίνεται η δυνατότητα σε χιλιάδες επισκέπτες να έρθουν και να απολαύσουν το όμορφο φυσικό περιβάλλον μιάς πόλης με πλούσια ιστορία και κοσμοπολίτικο παρελθόν αλλά και με ελπιδοφόρο μέλλον.